KHOA DƯỢC – VẬT TƯ, THIẾT BỊ Y TẾ

SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI TỰ Ý MUA VÀ SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG SINH TẠI NHÀ

Kháng sinh là thuốc dùng để điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, việc tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế vẫn còn phổ biến trong cộng đồng. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh – mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe toàn cầu và tại Việt Nam. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

Những sai lầm thường gặp

❌ Dùng kháng sinh để điều trị cảm cúm, ho, sổ mũi do vi-rút

Phần lớn các trường hợp cảm lạnh, cúm, viêm họng thông thường do vi-rút gây ra. Kháng sinh không có tác dụng đối với vi-rút nên việc sử dụng trong các trường hợp này không giúp bệnh mau khỏi mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

❌ Tự ý mua kháng sinh mà không đi khám bệnh

Nhiều người có thói quen mô tả triệu chứng và mua thuốc trực tiếp tại nhà thuốc hoặc nghe theo người quen. Tuy nhiên, cùng một biểu hiện bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, không phải trường hợp nào cũng cần dùng kháng sinh. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

❌ Sử dụng lại đơn thuốc cũ hoặc thuốc còn dư

Đơn thuốc phù hợp cho lần bệnh trước có thể không còn phù hợp ở lần mắc bệnh sau. Việc dùng lại thuốc cũ có thể làm che lấp triệu chứng, khiến bệnh kéo dài hoặc diễn tiến nặng hơn. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

❌ Tự ý ngừng thuốc khi thấy đỡ bệnh

Nhiều người ngừng thuốc ngay khi các triệu chứng giảm. Điều này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, tạo điều kiện cho các chủng vi khuẩn kháng thuốc phát triển. (EMRO)

❌ Tự ý tăng liều, giảm liều hoặc đổi thuốc

Việc thay đổi liều dùng mà không có hướng dẫn chuyên môn có thể làm giảm hiệu quả điều trị, tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

❌ Chia sẻ thuốc cho người thân hoặc sử dụng theo lời truyền miệng

Mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe, nguyên nhân gây bệnh và mức độ nhiễm khuẩn khác nhau. Việc sử dụng thuốc theo kinh nghiệm hoặc theo người khác có thể gây nhiều hậu quả khó lường. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

Hậu quả của việc sử dụng kháng sinh không đúng cách

⚠️ Làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh, khiến nhiều bệnh nhiễm khuẩn ngày càng khó điều trị. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

⚠️ Kéo dài thời gian điều trị, tăng chi phí chăm sóc y tế và nguy cơ nhập viện. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

⚠️ Tăng nguy cơ gặp các tác dụng không mong muốn như dị ứng, tiêu chảy, tổn thương gan, thận hoặc các phản ứng nghiêm trọng khác. (Health)

⚠️ Làm giảm hiệu quả của các loại kháng sinh hiện có, ảnh hưởng đến khả năng điều trị cho chính bản thân người bệnh và cộng đồng trong tương lai. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)

Khuyến cáo dành cho người dân

✅ Chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ hoặc người có chuyên môn y tế.

✅ Dùng thuốc đúng loại, đúng liều, đúng thời gian được hướng dẫn.

✅ Không tự ý mua, đổi hoặc ngừng thuốc khi chưa được tư vấn.

✅ Không chia sẻ thuốc hoặc sử dụng thuốc thừa từ lần điều trị trước.

✅ Chủ động hỏi nhân viên y tế về cách sử dụng thuốc an toàn và hiệu quả.

THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG

Kháng sinh là nguồn tài nguyên quý giá của y học hiện đại. Mỗi lần sử dụng kháng sinh không đúng cách là một lần làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn trong tương lai trở nên khó khăn hơn.

Hãy chỉ sử dụng kháng sinh khi thật sự cần thiết và theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Chung tay sử dụng kháng sinh có trách nhiệm để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Nguồn tham khảo: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về Kháng kháng sinh và sử dụng kháng sinh hợp lý; WHO Việt Nam – Antimicrobial Resistance in Viet Nam. (Tổ Chức Y Tế Thế Giới)